Từ tháng 8, hàng loạt chính sách mới liên quan đến lĩnh vực đất đai và lựa chọn nhà đầu tư sẽ chính thức có hiệu lực.

Từ ngày 31/8/2026, Nghị định 281/2026/ND-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 123/2024/ND-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai sẽ chính thức có hiệu lực.

Chủ tịch UBND cấp xã được quyền xử phạt vi phạm đất đai đến 250 triệu đồng

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là việc tăng cường thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp xã. Theo quy định mới, Chủ tịch UBND cấp quyền xử phạt cảnh cáo, phạt tiền tối đa 250 triệu đồng, đình chỉ hoạt động dịch vụ tư vấn trong thời hạn 3 tháng và áp dụng các giải pháp giải quyết hậu quả theo quy định.

Trước đây, mức phạt tối đa thuộc quyền thẩm định của Chủ tịch UBND cấp xã chỉ là 5 triệu đồng. Như vậy, kể từ cuối tháng 8, việc xử phạt bằng thẩm quyền đã tăng từ 5 triệu đồng lên 250 triệu đồng, tương đương gấp 50 lần, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và xử lý vi phạm ngay từ cơ sở dữ liệu.

Trường hợp bổ sung không bị xử lý vì không đăng ký đại động đất đai

Nghị định 281 cũng sửa đổi quy định về xử phạt hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai. Theo quy định hiện hành, hành vi không đăng ký đại số động đất đai trong các trường hợp bắt buộc sẽ bị xử phạt từ 2-3 triệu đồng.

Tuy nhiên, từ ngày 31/8, Nghị định 281 bổ sung trường hợp ngoại lệ: Không áp dụng hạn chế đối với trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua đối kháng về quyền sử dụng đất theo Điều 127 Luật Đất đai.

Ngoài ra, Nghị định cũng quy định nguyên tắc chuyển tiếp. Theo đó, các trường hợp đã thiết lập biên bản vi phạm trước ngày 31/8/2026 nhưng chưa quyết định xử phạt sẽ không bị xử phạt. Đối với các quyết định xử phạt đã cấm hành vi trong khoảng thời gian từ ngày 31/1/2026 đến trước ngày 31/8/2026 nhưng người vi phạm chưa thực hiện thì cũng không tiếp tục hành động này.

Thêm 4 giải pháp giải quyết hậu quả đối với vi phạm đất đai

Bên cạnh việc sửa đổi quy định xử phạt, Nghị định 281 còn bổ sung 4 giải pháp giải quyết hậu quả đối với các hành vi vi phạm đất đai. Kẻ phạm tội có thể bị khôi phục trạng thái ban đầu của trái đất trước thời điểm xảy ra vi phạm; khôi phục trạng thái ban đầu của cột địa chỉ vị trí hành động chính; thực hiện lại đầy đủ các thủ tục hành chính về đất đai theo đúng quy định của pháp luật; đồng thời phải hoàn lại toàn bộ giấy tờ giả hoặc hồ sơ, tài liệu đã bị xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung đã sử dụng.

Hoạt động đo lường, bản đồ không có giấy phép có thể bị phạt tới 50 triệu đồng

Cũng trong tháng 8, kể từ ngày 15/8/2026, Nghị định số 228/2026/ND-CP sửa đổi Nghị định số 18/2020/ND-CP về xử lý phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đo lường và bản đồ bắt đầu có hiệu lực.

Nghị định điều chỉnh nhiều biện pháp xử lý đối với các vi phạm điều kiện kinh doanh đo lường và bản đồ.

Theo đó, hành vi tẩy xóa, sửa chữa sai sót làm sai lệch nội dung chứng chỉ hành nghề hoặc hành vi nghề nghiệp viết sai nội dung trong chứng chỉ chỉ bị phạt từ 5-10 triệu đồng.

Mức phạt từ 10-20 triệu đồng áp dụng đối với các trường hợp hành nghề khi không có chứng chỉ hành nghề, hành nghề trong thời gian được cưỡng bức lại chứng chỉ, làm sai lệch hồ sơ đề nghị cấp giấy phép hoặc không duy trì đủ điều kiện để được cấp giấy phép hoạt động. Đối với hành vi hoạt động không đúng nội dung giấy phép, tẩy xóa, sửa chữa giấy phép hoặc tiếp tục hoạt động khi giấy phép đã hết hạn, khả năng xử lý được nâng cấp lên 20-30 triệu đồng.

Đáng chú ý, khả năng xử lý cao nhất từ ​​​​40-50 triệu đồng được áp dụng cho trường hợp hoạt động đo đạc và bản đồ không có giấy phép hoặc vẫn tiếp tục hoạt động trong thời gian được cấp phép cho cơ sở thẩm định.